Home » Posts tagged 'ticari uzay uçuşları'

Tag Archives: ticari uzay uçuşları

Uzay Çağında Ekonomide Lojistik ve Teknolojik Çözümler

Uzay Teknolojileri ve LojistikÖzellikle SpaceX, Virgin Galactic, ve Blue Origin firmalarının bu sene yaptığı ticari uzay uçuşlarından sonra kimse artık uzay çağında olduğumuzu reddedemez. Uzay çağında olmanın uzay teknolojilerinde ki gelişmeler dışında aynı zamanda güncel yaşamlarımızın daha da iyi olması içinde etkisi vardır. Tabi bu da ister istemez global ekonomiyi de etkilemekte ve özellikle lojistik sektörüne özel katkılar sağlamaktadır. Uzay teknolojilerinin güncel hayatımızda ve ekonomideki etkileri dinamik ve etkileşimli bir şekilde artmaktadır.

Ekonomide en önemli kavramlardan biri tedariktir. Bir ürünün tedarik zinciri üretimle başlasa da, üretim için gerekli olan hammadde tedariki dışında, ürün üretildikten sonrada o ürünün gerekli pazarlara gerekli şartlar altında ulaştırılması gerekmektedir. Bu da deniz, hava ve kara yolları ile mümkün olmakta, ama arka planda uzay teknolojilerinin de ciddi bir katkısı olmaktadır. Örneğin özellikle deniz ve hava ulaşımında doğru GPS ile en efektif rotalar belirlenmekte ve minimum yakıt tüketimiyle ürünler hedeflerine en hızlı şekilde ulaşmaktadırlar. Bunun dışında uydu haberleşmede lojistik hizmetlerinin temelini oluşturmaktadır. Ayrıca gelişmiş az yakıt tüketimli yeni kargo uçakları sayesinde tazelik veya aciliyet gerektiren her ürün yerlerine en seri şekilde ulaştırılabilmektedir.

Tabii uzay teknolojisi kavramı sadece roket teknolojilerini değil aynı zamanda güncel teknolojileri de barındırmaktadır. Bugün kullandığınız mutfaktaki mikrodalga, işyerimizdeki yangın söndürücü, kullandığımız LC ve Plazma monitörler, uzayda geliştirilmiş antibiyotikler gibi imkanlarda uzay teknolojisinden çıkmıştır. Yapay zekâ algoritmaları da bu kategorilerde yer almaktadır. Yapay zekâ algoritmaları ile üretim teknolojileri ciddi oranda hızlandırılmaktadır ve 24&7 üretim planlaması mümkün olmaktadır.  Ayrıca yapay zekâ teknolojileriyle entegre olmuş insansız uçuş ve sürüş sistemleri lojistik dağıtımda ileride önemli yer tutacağa benzemektedir. Böylece ürünler insansız hava araçları ile de havada, ve insansız taşıtlarda da karada 24&7 esasına göre yapay zeka protokolleriyle ve otomatik kontrollü sınır geçişleriyle çok farklı bir boyutta tedarik zinciri hayata geçebilir. Şu an tüm dünyada hissedilen lojistik ve tedarik krizi ise bir nevi yetersiz teknoloji ve tekniklerle yapılan çalışmaların sonuçlarını göz önüne sermektedir. Buna ek olarak insanlı geçişlerdeki yavaşlık ve sorunlar olayların daha da çıkılmaz hale gelmesine yol açmaktadır.

Ekonominin çarklarının düzgün çalışması aynı zamanda genel uygarlığın refah seviyesinin artmasına da yol açacak ve bu da eğitim, sağlık, kültür, sağlık gibi konularda da toplumların daha üst seviyelere ulaşmalarına sebep olacaktır. Böylece bu değişimler, hem bireyin hem toplumun daha iyi konumlara gelmesine ve herkesin daha müreffeh ve anlamlı bir hayat yaşamalarına yol açmaktadır. Ancak bunun yolu da 21. yüzyılda daha yüksek teknolojiden geçmektedir ve dolayısıyla uzay teknolojileri de teknolojilerin en üst noktası olarak üretimden enerjiye, kaynak elde etmekten lojistiğe kadar birçok yerde rol oynamaktadır.  Tabii ki aynı şekilde, ülkemizde bu global değişimlerde rol alabilmelidir ve bu yüzden ülkemizde uzay teknolojileri konusuna mevcut duruma göre daha fazla eğilmek ve odaklanmak, ayrıca özel sektördeki firmalarıda fonlarla ve Ar-Ge destekleriyle desteklemek gerekmektedir. Belki de Atatürkün aşağıdaki sözü konuyu en iyi şekilde anlatmaktadır. “Çalışmak demek, boşuna yorulmak, terlemek değildir. Zamanın gereklerine göre bilim ve teknik ve her türlü uygar buluşlardan azami derecede istifade etmek zorunludur”

2021’de Dünyada Uzay Teknolojisi Sektöründe Neler Oluyor?

Uzay Sektöründe GelişmelerBenim eski Podcastlerimi ve videolarımı izleyenler bilirler. 2021 yılının uzay konusunda çok ciddi ilerlemeler gebe olduğunu ve kesinlikle pandemiye rağmen uzay çalışmalarının çok ciddi nokatalara taşınacağını anlatmıştım. Hakikaten bu konuda yanılmadım ve öncelikle Çin Uzay Ajansının Ay Misyonu ve Aydan toprak getirme görevi 50 yıl sonra bir ilkti. Tabiiki buna ek olarak ABD nin Mars Persevrance misyonuda büyük bir başarıydı ve Mars hakkında çok önemli veriler ve bilgiler elde ettik. İlk Mars helikopterinin varlığıda bu konuda çok önemliydi çünkü artık Mars’ı araştırırken sadece MArs Roverı menziline bağlı değiliz. Tabii Çin ve BAE’ninde Mars görevleri 2021 yılında dikkat çekici uzay misyonları.

Buna ek olarak sivil uzay sektöründe SpaceX roketlerinin yeniden kullanılabilirği ve dikey inişleri; ayrıca Virgin Galactic, Blue Origin ve tabiiki SpaceX firmalarının yaptığı ticari uzay uçuşlarıda bence sivil uzay sektörünün ve uzay turizminin gelişmesi anlamında çok ciddi sonuçları olan bir gelişmelerdi. Bu anlamda 2021 yılı uzay sektörüiçin çok heyecanlı geçti ve muhtelif uzay gelişmeleri ile ve yeni uzay keşifleri ile dahada iyi geçecek gibi gözüküyor.

Aşağıdaki videomdan 2021 uzay gelişmelerinin özetini dinleyebilirsiniz:

Firefly Roketi Fırlatma Esnasında Patladı

Firefly Roket Patlaması

Firefly Aerospace, geçen Perşembe günü ilk Firefly roketini fırlattı. İki dakika otuz saniyelik uçuşun ardından, bir motor sorunu nedeniyle fırlatma sonlandırıldı.

Firefly yörüngeye ulaşamamış olsa da, bu şirket için önemli bir adımdı.

Firefly, ilk lansmanlarını canlı yayınlayan ilk yeni uzay girişimiydi. Lansman şirketlerinin “büyüyen sancıları” yayınlamaktan hoşlanmadığı düşünüldüğünde, bu tür bir şeffaflık önemli bir kriter.

Firefly şirketine ait Alpha fırlatma aracı (1300 kg’dan düşük Dünya yörüngesine) iki dakika otuz saniye boyunca uçtu…ilk kez fırlatma performansı için fena sayılmayan bir sonuç denilebilir. Diğer benzer ilk fırlatmalar ile karşılaştırıldığında:
SpaceX: Falcon 1 (670 kg) ilk fırlatma 33 saniye sürdü
Astra: Roket 1.0 (< 100kg) ilk fırlatma 27 saniye sürdü, Roket 2.0 (< 100 kg) ikinci fırlatma 30 saniye sürdü
Virgin Orbit: LauncherOne (500 kg) ilk fırlatma birkaç saniye sürdü

Ayrıntılar: Firefly, Perşembe günü California’daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden ilk yörünge girişimini başlattı. Uçuşa yaklaşık 15 saniye kala, 2. motor (ilk aşamada dört Reaver motoru var) kapandı. Şirkete göre, motor arıza yapmadı – motordaki itici ana valfler kapandı ve itme sonlandırıldı. Kalan üç motor, araç süpersonik hızlara ulaşana kadar kontrolü koruyabildi ve ardından kontrolü kaybetti. Menzil daha sonra roketin patlamasına neden olan uçuş sonlandırma sistemini patlattı.

Arka plan: 2017 yılında kurulan Firefly, Austin bölgesinde bulunan bir fırlatma hizmetleri sağlayıcısıdır. Firefly’ın “uçtan uca” uzay taşımacılığı çözümü sektörde benzersizdir ve üç ana sistemden oluşur:

Dünyadan uzaya uçacak roketler (Alpha fırlatma aracı)
Daha önce fırlatılan uzay aracını alternatif yörüngelere yönlendirmek için bir uzay aracı (“uzay taksisini” düşünün) ve
Yükleri gezegen yüzeylerine taşımak için bir iniş aracı.

Sıradaki ne? Firefly, ikinci Alpha fırlatma aracını bu yılın sonuna kadar piyasaya sürmeyi planlıyor. Ancak önce şirket, 2. motorun neden erken kapandığını anlamak ve uçuş sırasında diğer ilgili beklenmedik olayları ortaya çıkarmak için bir anormallik araştırmasını tamamlamalıdır.

Biz Uzay Portalı olarak her ne kadar Firefly Roketi fırlatma esnasında patlamış olsa bile, bu tür özel firmaların roket fırlatma çalışmalarının ticari uzay çalışmalarına ciddi bir katkı sağlayacağını ve yörünge fırlatımlarının ucuzlayacağını düşünüyoruz. Böylece uzay herkese açık hale gelecektir. Umarız Türkiye’dede bu tarz faaliyetler başlar.

Jeff Bezos uzaya gitmek için neden 20 Temmuz’u seçti Prof Dr Uğur Güven Ulusal Kanalda anlattı

Prof. Dr. Uğur Güven, Ulusal Kanalda Jeff Bezos uzaya gitmek için ilk gerçekleştirdiği ticari uzay uçuşu için neden 20 Temmuz tarihini seçtiğini anlattı. Ayrıca bu uzay uçuşunda dünyanın en genç astronotu ve en yaşlı astronatunun uçmasını ve bu uçuşun geleceğimiz açısından önemini anlattı. Blue Origin firmasının gerçekleştirdiği bu uçuş aynı zamanda ticari uzay turizmi dönemininde açılmasını sağladı. Uzay ekonomisinin global ekonomide ne derecede önem kazandığını görürsek bu uçuşun yeni bir çağ açtığı görülebilir. Uzay Turizminde dünyada yeni bir dönem başlıyor, Prof. Dr. Uğur GÜVEN anlatıyor. Artık uzay sektöründe hiç bir şey eskisi gibi olmayacak.